Nếu bạn sinh trong khoảng 23:00 đến 23:59, nhiều khả năng bạn đã từng gặp chuyện này: tra lá số ở hai nơi khác nhau, ra hai kết quả khác nhau, và không ai giải thích vì sao.
Đây không phải lỗi tính toán của bên nào. Đây là khác quy ước. Bài này nói rõ quy ước là gì, chúng tôi chọn cái nào, và vì sao.
Giờ Tý không nằm gọn trong một ngày
Lịch can chi chia một ngày thành mười hai giờ, mỗi giờ hai tiếng đồng hồ. Giờ đầu tiên là giờ Tý, và nó trải từ 23:00 hôm trước tới 00:59 hôm sau.
Nghĩa là giờ Tý bị cắt làm đôi bởi mốc nửa đêm của lịch dương. Nửa đầu — từ 23:00 đến 23:59 — nằm ở ngày dương hôm trước. Nửa sau — từ 00:00 đến 00:59 — nằm ở ngày dương hôm sau.
Câu hỏi đặt ra: người sinh lúc 23:30 thì trụ ngày lấy theo ngày dương nào?
Hai cách trả lời
Cách thứ nhất — ngày mới bắt đầu từ 23:00. Người sinh lúc 23:30 được tính là đã sang ngày hôm sau. Trụ ngày lấy theo ngày kế tiếp.
Cách thứ hai — tách Tý sớm và Tý muộn. Có dòng phân biệt tảo Tý (từ 00:00 đến 00:59) và dạ Tý (từ 23:00 đến 23:59). Người sinh vào dạ Tý vẫn giữ trụ ngày của ngày hôm đó, chỉ can của trụ giờ được tính theo can ngày hôm đó.
Hai cách này cho ra hai lá số khác nhau, và cả hai đều có người theo.
Chúng tôi theo cách nào
Từ 23:00 trở đi, ngày dùng để tính lịch là ngày hôm sau. Chúng tôi không áp dụng cách tách dạ Tý.
Quy ước này áp dụng thống nhất cho cả Tử vi lẫn Bát tự. Đó là điểm chúng tôi coi trọng: nếu một môn tính theo cách này còn môn kia tính theo cách khác, thì cùng một khách mua hai bài từ cùng một nơi sẽ thấy hai giờ sinh khác nhau — và không có cách nào giải thích cho hợp lý.
Quy ước ảnh hưởng tới khoảng 4% người xem — tức những ai sinh trong khung một tiếng đó. Con số nhỏ, nhưng với chính 4% ấy thì lá số đổi hẳn, nên chúng tôi nói rõ thay vì để bạn tự đoán.
Vì sao khác biệt lại lớn đến thế
Với người sinh lúc 23:30, việc dịch sang ngày hôm sau kéo theo một chuỗi:
- Trụ ngày đổi — can chi ngày là một trong bốn trụ, đổi trụ này là đổi một phần tư lá số.
- Nhật Chủ đổi — mà Nhật Chủ là chữ đại diện cho chính bạn, gốc để đọc mọi quan hệ còn lại trong tứ trụ.
- Dụng thần có thể đổi theo — vì cấu trúc lực đã khác.
- Trong Tử vi, cung Mệnh và các sao an theo ngày cũng dịch chuyển.
Ở vài trường hợp còn dây chuyền xa hơn nữa. Sinh lúc 23:30 ngày cuối tháng dương thì sang tháng sau. Sinh lúc 23:30 ngày 31 tháng 12 thì sang năm mới — kéo theo đổi cả can chi năm.
Nói cách khác: đây không phải khác biệt nhỏ ở một chi tiết phụ.
Làm sao biết mình có rơi vào khung này
Chỉ cần nhìn giấy khai sinh hoặc hỏi lại người nhà. Nếu giờ sinh nằm trong khoảng 23:00–23:59, bạn thuộc nhóm bị ảnh hưởng bởi quy ước này.
Nếu bạn không nhớ chính xác giờ sinh và chỉ nhớ đại khái là “khuya”, hãy nói rõ điều đó. Một bản luận giải trung thực sẽ ghi rằng trụ giờ và các phần phụ thuộc vào nó kém tin cậy, thay vì lặng lẽ chọn một giờ rồi trình bày như thể chắc chắn.
Nếu bạn đã xem ở nơi khác và thấy khác
Đừng vội kết luận bên nào sai. Ba nguyên nhân phổ biến nhất khiến hai lá số khác nhau đều là chuyện quy ước:
- Khác mốc đổi ngày — chính là chuyện bài này nói
- Khác cách xử lý múi giờ theo năm sinh và nơi sinh
- Khác trường phái an sao
Chúng tôi công bố cả ba lựa chọn của mình, và bạn có thể tự đổi mốc đổi ngày ngay trên công cụ lập lá số để nhìn khác biệt bằng mắt. Công cụ miễn phí, không cần đăng ký, tính ngay trong trình duyệt.
Việc một hệ thống nói rõ mình theo quy ước nào có ích hơn nhiều so với việc nó khẳng định mình đúng. Mệnh lý có nhiều dòng, và các dòng ấy không đồng ý với nhau ở đúng những chỗ như thế này.